sklepjezdziecki SZPAT U KONIA - zwyrodnienie stawu (włogacizna)
SZPAT U KONIA - zwyrodnienie stawu (włogacizna)

Szpat u konia - zwyrodnienie stawu (włogacizna)


Szpat - co to jest? Szpat rtg? Włogacizna? Szpat u koni? Choroba stawu skokowego konia? Czy koń ze szpatem może skakać? 

W tym artykule postaramy się odpowiedzieć na Wasze wszystkie pytania odnośnie szpatu. W swoim stadzie posiadamy dwa konie ze szpatem, które różnie przez niego przechodzą. Lata doświadczeń, w których towarzyszą nam konie ze zwyrodnieniami stawu nauczyły nas wiele na temat tej choroby i opieki nad końmi ze szpatem. Chcemy podzielić się swoją wiedzą z innymi właścicielami koni szpatowych. Zapraszamy do lektury. 

Co to jest szpat i dlaczego ma go akurat Twój koń?


Szpat

To choroba zwyrodnieniowa stawu stępu u konia (włogacizna). Może dotknąć każdego konia, w każdym wieku i w każdej dyscyplinie jeździeckiej. Najczęściej jest diagnozowana u koni powyżej 8 roku życia. Choroba powoduje przewlekłe zapalenie w obrębie stawu powodując bolesność i dyskomfort, ograniczając ruchy kończyn tylnych i miednicy. 

Dlaczego ma go akurat Twój koń? - przyczyny

  1. genetyka (szpat młodzieńczy)

  2. zbyt wczesna praca

  3. wady postawy i wady kończyn tylnych

  4. zbyt intensywne treningi, w tym szczególnie:
  • PRACA NA ZBYT TWARDYM PODŁOŻU
  • ZBYT KRÓTKA ROZGRZEWKA
  • ujeżdżenie: mocne zaangażowanie zadu
  • skoki przez przeszkody: odbicie do skoku
  • western: elementy typu slide, spin off



Czy szpat to wyrok?

Nie. Szpat z początku nie daje żadnych dolegliwości, ani objawów.
Najczęściej w późniejszym czasie jest to lekka kulawizna lub sztywność przy wychodzeniu z boksu po nocy czy dłuższym czasie kiedy koń przebywa w boksie. Na rozgrzewce możemy również zauważyć niedokraczanie.
W większości przypadków szpat nie oznacza wyeliminowania konia z użytkowania.
Jednak o konia ze szpatem, podobnie jak o konia sportowego trzeba dbać w specjalny sposób. 
Po diagnozie szpatu należy wprowadzić zmiany w użytkowaniu. Porady na ten temat znajdziecie w kolejnych akapitach. 
Zdecydowanie każdemu koniowi, nie tylko ze szpatem należy się indywidualne traktowanie. 


Czy konia ze szpatem dawać "na łąki"?

Doświadczeni właściciele koni ze szpatem, mówią, że najgorsze jest nagłe odstawienie konia od pracy.
Zalecenia dla koni ze zwyrodnieniami to "ma chodzić" - tyle ile tylko może, w zależności od stanu nogi.
Wyrażenie "na łąki" to potoczna nazwa na emeryturę dla konia na pastwiskach w dużym stadzie. Można znaleźć właścicieli, którzy w ten sposób zajmują się końmi (Uwaga! Zdarzają się oszuści, którzy kradną konie reklamując się w ten sposób). Dawanie konia "na łąki" nie jest najlepszym rozwiązaniem. Po pierwsze koń bez pracy traci mięśnie, które przytrzymują cały szkielet, włącznie z nogą szpatową. Jeśli mięśnie te zostaną osłabione rośnie ryzyko kontuzji tej nogi lub innej części ciała. Po drugie ryzyko to nasila się jeśli w stadzie są konie młode, temperamentne. Naturalną rzeczą w takim stadzie będzie chęć zdominowania słabszego fizycznie konia lub zabawy (nagłe zrywy), które mogą okazać się niebezpieczne.

Z własnego doświadczenia wiem, że nie jest to najlepsze rozwiązanie i niestety mój szpatowy koń "na łąkach" złamał nogę. Leczenie było drogie, czasochłonne i bardzo ciężkie. Teraz koń znajduje się w przydomowej stajni 24h na polu wraz z jednym koniem do towarzystwa i jest na etapie artrodezy. Ma się świetnie i to są optymalne i najlepsze warunki jakie możemy zapewnić koniom ze szpatem. Z dalszej części artykułu dowiesz się jak jeszcze możesz wspomóc konia w stajni, w jakiej się znajduje.

Czy koń ze szpatem może skakać?

Odradza się skoki i inne obciążające ćwiczenia, jednak jest to kwestia indywidualna i należy się konsultować ze swoim weterynarzem. 
Jest wiele koni, które skacze ze szpatem, natomiast zdarza się, że podczas pokonywania parkuru galopują tylko z prawej nogi lub tylko z lewej nogi, w zależności od tego, która kończyna jest osłabiona. 
Bywa również, że zdarzają się gorsze dni, kiedy całkowicie trzeba konia ze szpatem odstawić od skoków. 
Ważna jest jednak systematyczna praca. Szpatowcom nie sprzyjają treningi od święta. Należy jednak brać pod uwagę słabsze dni, które mogą występować przy zwyrodnieniach. 


Leczenie zwyrodnienia stawu

Rozpoznanie szpatu

Diagnostyka szpatu zawsze wymaga wizyty lekarza weterynarii, który przeprowadza badania ortopedyczne potwierdzające włogaciznę. Lekarz powinien ocenić ruch konia w linii prostej oraz po okręgu i ocenić stopień kulawizny. Badanie wykonuje się na podłożu twardym i miękkim - na obie strony. 
Jednym z badań jest próba szpatowa. Polega ona na zgięciu stawu stępu i trzymaniu w bezruchu około 60-90 sekund. Następnie konia się popędza, tak aby od razu ruszył kłusem. Ocenia się wtedy stopień pogłębienia kulawizny. Bywa, że w bardzo zaawansowanym stadium, ciężko jest koniowi w ogóle zgiąć mocno nogę. Pozytywny wynik próby szpatowej, nie stanowi jednak potwierdzenia tej jednostki chorobowej, bo może wskazywać również na dolegliwości w obrębie innych stawów. 
Kolejnym obowiązkowym badaniem, które należy wykonać, aby rozpoznać szpat u konia są zdjęcia RTG. Zazwyczaj wykonuje się 4 lub więcej zdjęć, aby uwidocznić wszystkie kości i szpary stawowe w obrębie skomplikowanego stawu stępu. 
Szpat u konia po wykonaniu badań i zrobieniu wywiadu potwierdza lekarz weterynarii.

1. Szpat szybko rozpoznany

Każdego konia należy traktować jako osobną jednostkę, obserwować go i reagować na pierwsze symptomy lub podejrzenia chorób. W chorobie szpatowej kluczem jest zauważenie subtelnych objawów i podjęcie odpowiedniego działania jak najwcześniej.
Zdiagnozowany wcześnie szpat wprowadzamy w leczenie mające na celu spowolnienie rozwoju zwyrodnień w stawie.
Szpat u konia jest nieodwracalny. Leczenie polega na spowolnieniu  rozwoju zmian patologicznych, złagodzeniu bólu i kontroli kulawizny. 
Po rozpoznaniu szpatu u konia należy przerwać treningi lub je ograniczyć w znacznym stopniu. 
Pamiętajcie, że przy nagłej zmianie trybu treningów należy zadbać o odpowiednią zmianę diety.
Jeśli potrzebują Państwo zasięgnąć porady odnośnie żywienia, zapraszamy do kontaktu: sklep@kashtan.pl 

EGGERSMANN Musli dla koni bez owsa 
F-MUSLI, 30 kg
/



Najpopularniejszym zabiegiem o jakim się słyszy i jaki się stosuje jest tzw. "ostrzykiwanie stawu" - iniekcja kortykosterydu, z kwasem hialuronowym, do dystalnych stawów stępu. Podaje się go w stanach zapalnych koniom predysponowanym. Za ocenę stanu stawu stępu odpowiada weterynarz.
Nie jest to opcja najlepsza dla wszystkich koni ze zwyrodnieniami stawu. 
Zabiegu tego nie stosujemy u młodych koni oraz u takich gdzie zmiany radiologiczne nie są mocno widoczne. 
U takich koni prowadzi się leczenie przeciwzapalne lekami podawanymi doustnie lub dożylnie. 
Proszę pamiętać, że przy podaniu leków przeciwzapalnych należy podać probiotyk.
Jeśli potrzebują Państwo zasięgnąć porady odnośnie probiotyku, zapraszamy do kontaktu: sklep@kashtan.pl 

Nową metodą jest podawanie koniom komórek macierzystych czy osocza bogatopłytkowego. 
W środowisku jeździeckim najbardziej znanym weterynarzem, który zajmuję się tą metodą jest lek. wet. Kemilev. 

Zaleca się również tzw. "kucie ortopedyczne" czyli podkuwanie konia specjalnymi podkowami. Najczęściej są to podkowy o szerszym ramieniu zewnętrznym. Kowal powinien ściśle współpracować z prowadzącym nas lekarzem weterynarii, aby wybrać najlepszy sposób leczenia. 

2. Szpat późno rozpoznany

U koni z zaawansowanym zwyrodnieniem stawu nie stosujemy powyższych zabiegów. Tutaj jedynym wyjściem jest doprowadzenie do zesztywnienia stawu - artrodezy i zredukowania bólu.
Taki zabieg operacyjny stosuje się u koni z bardzo zaawansowanym szpatem. Zabieg chirurgiczny wykonuje się w klinikach dla koni. W Polsce najbardziej znane kliniki znajdują się we Wrocławiu i Warszawie. 
Artrodeza polega na chemicznym lub chirurgicznym zniszczeniu chrząstki i sztucznie uzyskanemu zesztywnieniu stawu stępu. Ogranicza to ruchomość stawu, natomiast koń jest w stanie funkcjonować normalnie przy czym należy pamiętać, że noga ta jest słabsza i stosować się do zaleceń opieki nad koniem szpatowym. 

Artrodeza

"Artrodeza, zwana również sztuczną ankylozą jest operacyjnym wytworzeniem w stawie osteogenezy pomiędzy dwiema kośćmi wskutek interwencji chirurgicznej i ma na celu trwałe usztywnienie stawu uniemożliwiając jego późniejsze zginanie. Artrodezę stosuje się w celu wyeliminowania niewyleczalnego bólu stawów, który nie może być usunięty przez analgetyki (środki przeciwbólowe), zastosowanie ortezy lub innych klasycznych metod." 
źródło: https://pl.wikipedia.org/wiki/Artrodeza

CORTAFLEX preparat na stawy Ha Super Fenn Solution, 1 litr



Zabiegi dla konia ze szpatem

  • badanie krwi - uzupełnienie niedoborów całego organizmu, konieczne dla każdego konia

  • masaż - jeśli jedna noga jest osłabiona należy zadbać o drugą stronę konia, która z tego powodu jest mocniej obciążona

Jak rozpoznać szpat?

Poniżej prezentujemy symptomy, które mogą (ale nie muszą) wskazywać na to, że nasz koń ma zwyrodnienie stawu:

  • niedokraczanie w stępie i kłusie
  • króliczy galop
  • krzyżowanie w galopie
  • kulawizna
  • częstsze odciążanie chorej nogi
  • niechęć do skoków przez przeszkody
  • niechęć do wykonywania ćwiczeń na jedną stronę
  • rozdęty i bolesny staw stępu
  • widoczna sztywność przy wychodzeniu rano z boksu (lub po dłuższym przebywaniu w boksie)
  • opuchlizna - opoje na nodze zdrowej, zostaje przeciążona
  • napięcie mięśni zadu i lędźwi
  • koń gdy się tarza zawsze wstaje na tą samą stronę (wstanie może sprawiać mu trudność) 
  • koń nie chce się nigdy kłaść, ani tarzać
  • szuranie po ziemi pazurem kopyta i ścieranie w tym miejscu przedniej ściany
  • rozpoznanie za pomocą zdjęć RTG
  • opoje tylko na jednej nodze, zazwyczaj w nodze zdrowej, ponieważ przejmuje ona większe obciążenie całego ciała
  • koń kiedy jest w boksie leży przez cały czas, woli leżeć niż stać, ze względu na ból kończyny, sprawia mu trudność wstawanie

Nie wszystkie objawy muszą wystąpić razem. Zazwyczaj jest to kilka z nich. 


Jak zadbać na co dzień o konia ze szpatem ?


TO KWESTIA INDYWIDUALNA DLA KAŻDEGO PRZYPADKU. PROSZĘ KONSULTOWAĆ SIĘ Z WETERYNARZEM.
Poniżej prezentujemy szereg przydatnych wskazówek jak wspomóc naszego konia z włogacizną.

Warunki 

Koń, któremu zdiagnozowano szpat będzie potrzebował odpowiednich warunków. 

- jak najwięcej ruchu stępem, który zapewnia wydzielanie mazi stawowej

Najlepiej, aby koń miał dostęp do padoku/pastwiska 24 h. Zaczynają być również ostatnio modne tzw. "paddock paradise" czyli stajnie wolno wybiegowe z systemem ścieżek, które zmuszają konia do ruchu. To jest również świetne rozwiązanie dla koni szpatowych. Jeśli nie mamy takiej możliwości możemy je zastąpić codzienną karuzelą, padokiem lub spacerem. Im więcej ruchu stępem tym lepiej. 

- płaski teren

Noga szpatowa jest osłabiona, a kiedy jedna część ciała jest osłabiona to łatwo o kontuzję tej lub innej części ciała. Na stromych, wyboistych padokach, łatwo o kontuzję zdrowego konia, a co dopiero szpatowego. 

- towarzystwo spokojnych koni lub stanie pojedynczo

Zazwyczaj konie stoją w jednym stadzie co jest bardzo zdrowe i zalecane dla psychiki koni. Absolutnie wszystkie zdrowe konie powinny spędzać jak najwięcej czasu na pastwisku i w stadzie. Chore konie jednak powinny unikać koni młodych, pobudliwych, skorych do zabaw w ganianie na padoku. Koń ze szpatem przed galopami i treningiem zdecydowanie wymaga długiej rozgrzewki. Nagłe zrywy wraz z młodym stadem nie sprzyjają koniom ze zwyrodnieniami stawu. 

- stosowanie wcierek rozgrzewających - eclipse blue

Możemy wspomóc rozgrzewkę maściami rozgrzewającymi na noc lub przed treningiem

- owijki polarowe lub polarowo-elastyczne

Możemy wspomóc rozgrzewkę zakładając owijkę na staw - na noc lub 30 minut przed treningiem

- specjalne ochraniacze na stawy skokowe

Są to ochraniacze wykonane specjalnie na staw skokowy, zwykłe klub magnetyczne. Idealnie nadają się do zakładania na noc. Musimy pamiętać, że w stosowaniu ochraniaczy magnetycznych trzeba stosować przerwy. 

- zwracać uwagę na pogodę

Zazwyczaj szpat mocniej objawia się w warunkach pogodowych jesiennych i wiosennych. Kiedy jest wilgotno i pada deszcz możemy zauważyć, że koń nie ma ochoty na trening. Warto wtedy odpuścić trening i wziąć konia na spacer lub popracować z ziemi. 

- nauczyć się patrzeć na konia i czytać co chce nam powiedzieć

Właściciel, który kocha swojego konia już wie co oznacza każda jego mina. Warto nauczyć się porozumiewać ze swoim koniem, bo konie dokładnie nam pokazują czy to jest ich dzień czy nie. Bierzmy pod uwagę, że zwierzę (także zdrowe) może czuć się danego dnia gorzej lub lepiej. 

WITAMINY OGÓLNE DLA KONI EGGERSMANN HORSE VITAL PLUS, 4 KG

 

Trening konia ze szpatem

Wskazane
  1. Dłuuuuga rozgrzewka
  2. Dużo stępa.
  3. Długie proste.
  4. Duże koła, duże wolty.
  5. Lekkie ćwiczenia ujeżdżeniowe.
  6. Spacery.
  7. Wyjazdy w teren.
  8. Praca z ziemi.
  9. Systematyczność.
Unikać
  1. Ostrych, ciasnych zakrętów.
  2. Małych wolt.
  3. Skoków.
  4. Nierówności terenu.
  5. Ciężkich przeciążających treningów.
  6. Brak regularnych treningów. 


Weterynarze mający doświadczenie ze szpatem 

lek. wet. Jan Samsel - klinika Służewiec (leczenie w klinice) - szpitalkoni.com.pl
lek. wet. Radomir Henklewski - klinika Wrocław (lekarz dojeżdżający) - klinika-konie.eu
lek. wet. Maciej Przewoźny - klinika Poznań (lekarz dojeżdżający) - klinika-konie.com.pl
lek. wet. Paulina Zielińska - gabinet weterynaryjny PokWet - facebook.com/pokwet
lek. wet. Jerzy Kemilev - kemilev.com

Drodzy Państwo jeśli macie doświadczenia z innymi lekarzami weterynarii, którzy zajmują się szpatem to prosimy o e-mail z tą informacją sklep@kashtan.pl. Liczymy na to, że wpis ten pomoże właścicielom koni ze szpatem.  

Bibliografia:
doświadczenie własne - koń ze szpatem wł. Olga Weselak
https://pl.wikipedia.org/wiki/Artrodeza
artykuł: Szpat - choroba koni wszystkich dyscyplin jeździeckich, Planeta Koni
Choroby koni. Weterynaria praktyczna Tony i Marcy Pavord 
Praktyka kliniczna: Konie Dietz Olof, Huskamp Bernhard 
Zabiegi lekarsko-weterynaryjne u koni Andreas Kersten, Friedrich-Wilhelm Hanbucken, Dorothee Dahmen
Postępowanie i leczenie w nagłych przypadkach chorób koni James A. Orsini, Thomas J. Divers

sklepjezdzieckiNewsletter

Zapisz się i otrzymaj 5% zniżki na PIERWSZE ZAKUPY :) Otrzymasz specjalny kod e-mailem.

sklepjezdzieckiSonda
Na jakim poziomie jazdy jesteś?
sklepjezdzieckiKategorie blog
sklepjezdzieckiArchiwum
nie pon wto śro czw pią sob
1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
31
sklepjezdzieckiChmura tagów
sklepjezdziecki do góry
Sklep jest w trybie podglądu
Pokaż pełną wersję strony
Sklep internetowy Shoper.pl